سه‌شنبه, 14 مرداد 1399
 |  رنگ  |  + . -
ADA
بستن این پنجره
این سایت مطابق با استاندارهای ADA برای نابینایان مناسب‌سازی شده و سازگاری این استاندارد در بخش‌های مختلف لحاظ گردیده است.
بستن این پنجره
دهه امامت و ولایت
شعار سال 99
ساماب
It
ملاقات عمومی
تقدیر از کادر درمانی در برابر کرونا
خدمات غیرحضوری پیشگیری از کرونا
تالار گفتگوی مجازی
سوت زنی
اطلاعیه رودخانه ها
اطلاعیه چاه ها
سازگاری با کم آبی
احراز هویت بر خط

بررسی و ارزیابی سیاست­های اتخاذ شده از سوی ایران در خصوص چگونگی توزیع حقابه و بهره­برداری از رودخانه­ های مرزی استان خراسان رضوی با دو نگاه بالادستی و پایین دستی

 

 

پژوهشگران:

حسین انصاری

حمید عمرانیان خراسانی

 

مجری: دانشگاه فردوسی مشهد

 

کارفرما: شرکت آب منطقه­ای خراسان رضوی- گروه تحقیقات کاربردی

 

سال: 1393

 

دریافت فایل گزارش نهایی

 

 

چکیده پژوهش:

توزیع آب شیرین در تمام نقاط کره زمین­ یکسان نیست و تابعی از اقلیم در مناطق مختلف جغرافیایی است. از 100 درصد میزان آبی که در کره زمین وجود حدود 97 درصد آن در اقیانوس­ها قرار دارد که باکیفیت حاضـر غیرقابل استفاده می­باشد. به‌این‌ترتیب تنها سه درصد از آب زمین به‌صورت قابل‌استفاده می­باشد که 7/68 درصد آن به‌صورت قطعات یخ و یخچال­ها، 1/30 درصد آن به‌صورت آب زیرزمینی، 3/0 درصـد آب سـطحی و درنهایت 9/0 درصد آن به حالات دیگر وجود دارد. از 3/0 درصد آب سطحی، 87 درصد در دریاچه­ها، 11 درصد در باتلاق­ها و دو درصد در رودخانه­ها جریان دارد. بنابراین بخش اندکی از آب شیرین در کره زمین به‌صورت آب‌های سطحی و در امتداد مرزهای جغرافیایی دو یا چند کشور جاری است؛ لذا محدودیت منابع آب شیرین باعث شده موضوع استفاده از رودخانه­های مرزی، آب‌های مشترک را به یکی از موضوعات چالش‌برانگیز در روابط دولت­ها و ملت­ها تبدیل نماید که رودخانه­های مرزی ایران در سرحدات مرزی استان خراسان نیز از این قاعده مستثنی نیستند. این تحقیق در نظر دارد میزان اثرگذاری نحوه دیپلماسی آبی ایران بر روی تصمیمات سایر کشورهای ذینفع از آب­های مرزی استان خراسان بزرگ را مورد بررسی قرار دهد. با مراجعه به مطالعات گذشته و اسناد موجود در آرشیو شرکت آب منطقه­ای خراسان رضوی و همچنین اطلاعات خام بانک جهانی و با کمک از روش تئوری بازی­ها جهت بررسی روابط هیدرودیپلماسی بین سه کشور ایران، افغانستان و ترکمنستان استفاده شده است. در روش نظریه بازی­ ایران و دو کشور افغانستان و ترکمنستان به‌عنوان ذینفعان منابع آبی مشترک به دنبال ماکزیمم کردن منافع خود هستند. براین اساس فرض خواهد شد که به‌ واسطه تغییر استراتژی ایران و ترکمنستان در نحوه استفاده از رودخانه­ مرزی مشترک یعنی هریرود، سیاست­های افغانستان نیز نسبت به نحوه بهره­برداری از  این رودخانه در آینده تغییر خواهد کرد. با توجه به اینکه ایران در منطقه­ای خشک و نیمه‌خشک قرار دارد، جهت توسعه به منابع آب بیشتری نیاز دارد به همین جهت کنترل و بهره‌برداری از آب‌های مرزی را بر خود ضروری می­داند. نتایج نشان می­دهد برداشت بی­رویه آب توسط افغانستان و نداشتن رژیم حقوقی مناسب، زمینه چالش و منازعه بر سر آب­های مرزی، در روابط بین سه کشور ایران، افغانستان و ترکمنستان سایه خواهد انداخت. اما مدیریت غیراصولی هیدروپلتیک و تصمیمات خودسرانه ایران و دنبال کردن نتایج برد- باخت برای کشورهای حاشیه این رودخانه­ها  در انتها به ضرر ایران خواهد بود. نتایج نظریه بازی نشان می­دهد که همکاری ایران با همسایگان حوضه هریرود درباره منابع آب، یک گزینه و انتخاب نیست، بلکه تنها راه موجود جهت نجات سد دوستی و به تبع آن نیاز شرب مشهد است.

 


بازدید:349
آخرین به روزرسانی: 1397/10/10