يكي از كاراترين و در عين حال مهمترين روشها براي دستيابي به آب و تبديل كردن يك جريان غيرقابل كنترل، به بند كشيدن آبهاي سطحي و تبديل كردن آن به جريان كنترل شونده و آبي كه همواره در دسترس است، ميباشد. در خراسان به دليل محدود بودن رودخانههاي دائمي، هدف از ساخت بندها بيشتر مهاركردن سيلابهاي بهاره بوده است.
فن و هنر آبياري و سدسازي در حقيقت زاييدة الهامات روحي و قواي دروني انسانهاست كه در آنها علاوه بر ايجاد نقشهاي هنري، جنبههاي حياتي و تأمين احتياجات روزمره ساكنان هر منطقه نيز مطرح بوده است. مردم كشور ما، چه قبل از اسلام و چه بعد از آن، براي آب و آبياري مقام و منزلت بزرگي قائل بوده و صاحب نظر بودهاند. اگر چه بين نظرات پيشينيان با مباني فني و علمي عصر حاضر تضادهايي ديده ميشود، ايرادي به آنان وارد نيست. زيرا مردم روزگار ما پس از گذشت هزاران سال و به كار بردن امكانات علمي و فني و آزمايشي جديد، موفق به كشف پديدههاي طبيعي و تنظيم عوامل مؤثر در آنها شدهاند در صورتي كه اين مقدورات براي پيشينيان وجود نداشته است.
برعكس فن قناتسازي، انديشه و طرح ذخيره كردن آب با احداث بندهاي كوچك و سدهاي بزرگ در نقاط مناسب درون درهها، تنها به مردم ايران تعلق ندارد بلكه بعضي از كشورهاي متمدن قديمي ديگر نيز به احتمال قوي قبل از ما، از اينگونه ساختمانهاي آبي استفاده كردهاند. ولي از لحاظ قدمت تاريخي سدسازي، ايران ميتواند در رديف اول كشورهاي سدساز قديم قرارگيرد. در اينجا بد نيست به تاريخچه سدسازي در دنيا و ايران اشارهاي داشته باشيم:
در عصر قديم، در حدود 2900 سال قبل از ميلاد، منس (Menes) بنيانگذار اولين سلسله سلاطين مصر در محلي به نام كشيش (Koshish) رودخانة نيل را مهار كرد تا بتواند پايتخت خود مفيس (Mephis) را كه در 20 كيلومتري پايين دست سد قرارگرفته بود بنا كند. در دوره سوم يا چهارم (2650- 2465 قبل از ميلاد) سلاطين مصر در 30 كيلومتري جنوب قاهرة امروزي سد ديگري در وادي قراوي (Garavi) بنا كردند. در سرچشمة رودخانة دجله نيز چند سد قديمي در حدود 600 تا 700 سال قبل از ميلاد ساخته شده است. پس از آنكه كوروش بزرگ بابل را مسخر كرد، به بناي ساختمانهاي جديد آبي در اين مناطق پرداخت. در دوره جديد بابل، بختالنصر دوم (605- 562 قبل از ميلاد) شنيده بود كه داريوش كبير به بناي سه سد در رودخانه كر براي مشروب ساختن تخت جمشيد اقدام كرده است. بختالنصر به همچشمي داريوش كبير، در ابوحبه واقع در جنوب بغداد به بناي سد پرداخت. پس از آن توسط پادشاهان ساساني، خصوصاً در دورة سلطنت شاپور اول سدسازي رونق گرفت.
در قرون وسطي و حدوداً در اواسط آن، سدسازي در ايران مجدداً رونق گرفت. از جمله بندهاي قديمي مي توان به بند كبار قم اشاره نمود كه در قرن چهاردهم ميلادي در 170 كيلومتري جنوب غربي بين قم و كاشان بنا شد.
