آبانبار محفظهاي است كه در آن همواره آب خوشگوار ذخيره كنند و يا مكان سرپوشيدهاي در زيرزمين كه در آن آب كنند[1]. آبانبار يا انبار، حوضانبار، حوض، سردابه، بركه، مصنع، مصنعه، صنع، آبدان، آبگير، تالاب و بَرَخ نوعي مخزن آب سرپوشيده و آببندي شده و غالباً ساخته شده در پائين تر از سطح زمين كه به منظور ذخيره آب آشاميدني براي ايام كم آبي يا پايداري در برابر دشمن در هنگام محاصره شدن و گاه استفاده آب خنك در تابستان، در شهرها، روستاها، دژها، مسير راههاي كاروانرو و در دل كوهها ساخته شده است. اين نوع مخازن آب در بيشترين نقاط سرزمين ايران «آبانبار» و در برخي نقاط چون بيرجند؛ انبار، حوض، بركه، مصنع، مصنعه، منبع و ديگر شهرهاي ايران با نامهائي چون مُرغِي، مُرغِك و هَوْد خوانده ميشوند[2]. البته در بعضي از نواحي اين نامها را با لهجه محلي آن ناحيه نيز بكار ميبرند كه نام متفاوتي به نظر ميآيد، مانند اُمبار در يزد كه گويشي از آبانبار ميباشد.
