در طول تاريخ همواره منازعات و كشمكش ميان اقوام، ملتها، قبايل و … بر سر عناصر اوليه كشاورزي يعني آب و خاك وجود داشته كه در اين ميان درگيري بر سر آب شكل حادتري داشته است. كما اينكه اين درگيريها بر سر منابع آب در جوامع متمدن امروزي نيز هنوز در جريان است. مشاهدة مرزهاي آبي مابين اكثر كشورها شاهد بر اين مدعاست. از اين رو از قديمالايام در حوزة تمدني ايران تقسيم آب براساس يك آئيننامه و اسلوب خاص مرسوم بوده است. از جملة اين آئيننامهها ميتوان به قوانين ديوان كاست فزود (وزارت آب در زمان ساسانيان)، رساله آببخشي جامي، رساله آببخشي مولانا نظامالدين، رساله آببخشي باد مرغاني، رساله طريق قسمت آب از قلب، رسالة حقابة شيخ بهائي و … اشاره كرد. بر اين اساس لازم بوده كه در سرمنشأ و يا در طول مسير جريان آب، آببخش و يا مقسمهائي احداث گردد.
