همايش ملي تبيين راهكارهاي اصلاح الگوي مصرف آب
همايش ملي تبيين راهكارهاي اصلاح الگوي مصرف آب در مشهد برگزار شد
همايش ملي يك روزه تبيين راهكارهاي اصلاح الگوي مصرف آب در مشهد با حضور كارشناسان ، مسوولان و دست اندركاران حوزه آب در مشهد برگزار شد .
در اين همايش رييس كميسيون كشاورزي ، آب و منابع طبيعي مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه مساله آب در كشور ما نيازمند يك مديريت يكپارچه و علمي است با اشاره به مشكل آب در كشور گفت : امروز امور مربوط به آب در بخش هاي مختلف پراكنده است چنانكه بخشي در حوزه وزارت نيرو ، بخشي جهاد كشاورزي و حتي قسمتي هم در وزارت علوم و تحقيقات و فناوري است و همه آنها به نوعي متولي اين بخش هستند.
عباس رجايي با تاكيد بر يكپارچگي مديريت بر منابع آب و تامين آن گفت: ما نيازمند آنيم تا براي همه پروژه هايي كه در حوزه آب و خاك اجرا مي كنيم مدلي يكپارچه كه همه ابعاد موضوع در آن ديده شود نوشته و اجرا كنيم.
وي همچنين مديريت يكپارچه بر حوزه هاي آبريز و آبخيز را از ديگر ضروريات براي كنترل بحران آب و چاره انديشي براي آن ذكر كرد.
رجايي گفت :تاكيد بر آبخيزداري و پوشش گياهي از ديگر مواردي است كه بايد به آن پرداخته شود.
وي تصريح كرد :بر اساس برنامه پنجم توسعه بايد 5/2 ميليون هكتار آبياري تحت فشار و تجهيز اراضي در كشور اجرا شود كه طي اين برنامه محقق شود ضريب بهره وري آب در كشاورزي بسيار بالاي مي رود و به 55 درصد مي رسد.
او افزود: هم اكنون ضريب بهره وري آب در كشور حدود 30 درصد است كه بايد الگوي كشت هم به تناسب شرايط هر منطقه بررسي و بازنگري شود.
رييس كميسيون كشاورزي ، آب و منابع طبيعي مجلس شوراي اسلامي با بيان اينكه هم اكنون سند ملي آب در كميسيون آب و كشاورزي مجلس در حال تهيه است گفت : اين سند نحوه توسعه منابع آب را بررسي و در قالب سه برنامه پنج ساله به صورت كمي تدوين مي كند تا حداكثر آبي كه در چهار حوزه كشاورزي، صنعت، محيط زيست و شرب در اختيار داريم و مي توان مصرف كرده را مديريت كنيم.
وي ابراز اميدواري كرد تا پايان امسال اين سند تهيه شدو وزارت نيرو بر اساس تفاهمي كه انجام مي شود آن را اجرايي كند.
وي در ادامه ايجاد پالايشگاه هاي آب را با توجه به وجود سه دريا در اطراف كشور از ديگر ضروريات امروز خواند و گفت : قرار است حداقل 100 ميليارد دلار در عسلويه صرف نفت و گاز و پتروشيمي شود و ارزش اقتصادي اين كار هم مشخص است، اما اگر 10 ميليارد دلار از اين ميزان را صرف پالايشگاه آب براي تأمين منابع جديد آبي كنيم مي توانيم علاوه براينكه از عناصر بسيار مؤثر در آب استفاده كنيم مناطق بسيار وسيعي از دشتهاي استانهاي جنوبي كشور را با خط لوله زير آبياري جديد ببريم.
وي افزود: مي توانيم با اين كار حتي از حوضه هاي آبريز و دشتهاي ممنوعه موجود رهايي يافته و با تزريق آب در اين دشتها از نشست زمين خودداري كنيم.
رجايي 4 بخش كشاورزي، صنعت، شرب و بهداشت و محيط زيست را چهار مصرف كننده اصلي آب عنوان كرد و گفت: در طي سالهاي گذشته بخش محيط زيست در اين خصوص غافل مانده، به طوري كه آسيب رساندن به تالابها و درياچه ها از نتايج مغفول ماندن بخش محيط زيست در مصرف آب است.وي افزود: درسند چشم انداز 20 ساله كشور بر روي 2 واژه مهم امنيت غذايي و توسعه پايدار تأكيد شده كه هر دوبه بحث آب وابستگي جدي دارند.
اين نماينده مجلس از برنامه ريزي براي توليد 300 ميليون تن غذا در افق 1404 در كميسيون كشاورزي مجلس خبر داد و عنوان كرد: 20 تا 30 درصد اين توليدات براي عرضه به جهان و مابقي مصرف داخلي خواهد بود.
وي افزود: اگر 92 ميليارد مترمكعبي آبي كه در بخش كشاورزي مصرف مي شود قيمت هر مترمكعب آن را 100 تومان در نظر بگيريم حدود 9 هزار و 200 تريليارد تومان ارزش اين آب خواهد شد و اگر ساير سرمايه گذاريهاي بخش كشاورزي را هم در نظر بگيريم سالانه حدود 10 هزار تريليارد تومان سرمايه در بخش كشاورزي به كار گرفته مي شود.
رجايي خاطر نشان ساخت: از اين ميزان سرمايه گذاري حدود 104 ميليون تن توليد مواد غذايي مي كنيم كه 30 درصد آن را نيز به عنوان ضايعات از دست مي دهيم بنابراين براي اينكه بتوانيم بهره وري لازم را داشته باشيم روشها، امكانات و ابزارهاي جديد را بايد به كار ببنديم تا اين اتفاق بيفتد.
وي از طراحي 3 سند ملي در افق 1404 در كميسيون كشاورزي خبر داد و يادآور شد: اين اسناد شامل سند ملي توسعه آب، سند ملي توسعه بخش كشاورزي و سند ملي توسعه پايدار مي باشد. اين نماينده مجلس، ميانگين بارش در كشور را 415 ميليارد متر مكعب عنوان كرد كه تنها 30 درصد از آن استفاده مي شود، لذا بايد براي هدررفت 70 درصد ديگر در كشور چاره انديشي شود تا بتوانيم منابع پايه آب را حفظ كنيم. وي گفت: بايد به آبهاي سطحي و نگه داشت آنها در سرچشمه توجه ويژه اي داشت و اين موضوع تنها با آبخيزداري و آبخوان داري ميسر است.
مهندس محمدي زاده استاندار خراسان رضوي نيز در اين جلسه با تاكيد بر اصلاح الگوي مصرف آب گفت : امروزه آب نه تنها يك كالاي اقتصادي به شمار مي‌رود بلكه يك مسئله مهم اقتصادي و امنيتي است .
وي افزود : در ابتداي سده اخير موضوع آب يكي از موضوعات مهمي است كه كشمكش‌هايي نيز به دنبال خواهد داشت كه اگر به اين مهم توجه نشود يك مسئله امنيتي در سطح بين‌المللي و موضوع امنيت ملي تلقي مي‌شود.
وي ميزان متوسط بارش در استان خراسان رضوي را 225 ميلي‌متر در سال برشمرد و افزود: متوسط بارش سالانه خراسان رضوي پايين‌تر از ميانگين كشوري است.
وي با بيان اينكه 95 ميليارد مترمكعب آب در كشور مصرف مي‌شود گفت: 92 درصد آب مصرفي در بخش كشاورزي، شش درصد شرب،5/1 درصد صنعت و نيم درصد در پارك‌ها مصرف مي‌شود.
استاندار خراسان رضوي با اشاره به پايين بودن بهره‌وري آب در كشور افزود: اگر سرانه مصرف آب در جهان در بخش‌هاي صنعت،كشاورزي و شرب و محيط زيست 580 متر مكعب در سال باشد اين ميزان در ايران هزار و 300 مترمكعب در سال است يعني 2 برابر سرانه جهاني مصرف آب داريم.
وي افزود: اگر در دنيا به ازاي هر متر مكعب آب 5/2 كيلو ماده غذايي توليد شود در ايران اين مقدار 800 گرم است.
وي هشت درصد مساحت و جمعيت كشور را متعلق به خراسان رضوي دانست و گفت: بارش سالانه متوسط اين استان 10 درصد پايين‌تر از متوسط كشوري است.
مهندس محمدي زاده همچنين 7/6 درصد منابع آبي تجديد شونده ايران و 12 درصد منابع زير زميني كشور را متعلق به خراسان رضوي دانست و افزود: 7/5 درصد دشتهاي كشور در خراسان رضوي و هشت دشت بحراني كشور در خراسان رضوي است كه بايد براي اين وضعيت چاره انديشي اساسي شود.
استاد دانشگاه فردوسي مشهد نيز در اين همايش گفت: بدون وجود انرژي دربسياري از نقاط كشور امكان كشاورزي وجود ندارد.
دكترعليزاده بابيان اينكه 85 درصد از زراعتهاي دنيا ديم، ولي در ايران 85 درصد آبي است افزود: ايران بالاترين سطح اراضي آبي دنيا را بعد از كشورهاي آمريكا، هند، چين، روسيه و پاكستان دارد.
اين استاد دانشگاه اظهار داشت: 62 ميليارد مترمكعب آبهاي زيرزميني در كشور استفاده مي شود كه بخش ناچيز آن يعني 7/5 تا 9 ميليارد متر مكعب آن از قنات است يعني 80 درصد آب مورد نياز را بايد از منابع زيرزميني و با صرف انرژي و پمپ استخراج كنيم.
وي با اشاره به اينكه 34 درصد از انرژي مصرفي كشور مربوط به بخش كشاورزي است كه 30 درصد فقط در مزرعه به كار گرفته مي شود، تصريح كرد: حدود 450 هزار و 653 چاه موجود در كشور كه با راندمان بسيار پايين 10 تا 20 درصد به جاي راندمان استاندار 75 درصد و با عمر 6 تا 10 سال به جاي عمر استاندارد 30 سال، انرژي بسيار بالايي را مصرف مي كنند.
دكتر عليزاده افزود : هر چاه كشاورزي ما درحال حاضر براي اينكه يك ليتر آب در ثانيه استخراج كند، بين يك تا چهار اسب بخار انرژي مصرف مي كند. به عبارت ديگر براي اينكه يك هكتارآبياري بكنيم بايد هر ساعت 8 تا 34 كيلو وات برق يا 4 تا 20 ليتر گازوئيل مصرف كنيم كه با توجه به تعداد زياد چاهها بخش زيادي از انرژي كشور بايد صرف اينكار شود بنابراين بهينه سازي الگوي مصرف بايد مد نظر قرار بگيرد.
وي استفاده از سيستمهاي خاص كم انرژي باراني كه فقط آب را در پاي بوته پخش كند نه در ارتفاع 4 و 5 متري پخش مي كند و نيز توسعه نشا كاري در كشت هاي مختلف از جمله صيفي جات را در كاهش مصرف و هدرروي آب و ارتقا راندمان بسيار موثر خواند.
در اين همايش تعدادي ازمحققان و اساتيد دانشگاهي به ارائه مقالات و دستاوردهاي شاخص خود در اين حوزه پرداختند.
کد خبر: 27
تاریخ خبر : 1388/06/12
1069
