سرزمین پهناور ایران در قرن های اخیر همواره با کم آبی مواجه بوده است. ابداع سازه مهندسی قنات و احداث عظیم ترین و شگفت انگیزترین قنات های جهان در ایران و خراسان رضوی که از قدمتی بیش از 2 تا 3 هزار سال برخوردار هستند گواهی بر این مدعاست. زندگی در کویر و هم زیستی با منابع محدود آب میسر نبوده است جز در سایه مشارکت مردم در مدیریت، بهره برداری و حفاظت از منابع آب.
در استان خراسان رضوی که بار توسعه در شرق کشور را بر دوش می کشد، رشد روزافزون جمعیت و بهره برداری از منابع آب به ویژه آب های زیرزمینی، موجب شده آبخوان های این استان با کسری مخزن تجمعی قابل توجهی روبرو شوند.
در سال های اخیر علیرغم کاهش مستمر بارندگی و ذخایر آب سطحی و زیرزمینی، تجهیز چاه های به کنتورهای هوشمند و همچنین مشارکت بهره برداران منابع آب به ویژه در بخش کشاورزی، تبدیل به نقطه عطفی شده که می تواند سمت و سوی تغییر ذخیره آبخوان ها را در میان مدت وارونه سازد. در سال 1403 سی و سومین تفاهم نامه مدیریت مشارکتی مابین شرکت آب منطقه ای و تشکل های کشاورزی استان خراسان رضوی مبادله شد که این به معنای عزم و اراده دولت و بهره برداران برای مدیریت اضافه برداشت ها و بازگرداندن تعادل به آبخوان ها است.
13 اسفند، که به عنوان روز ملی آب نام گذاری شده است در ایران باستان به عنوان نوروز آب ها شناخته می شده که مردم در این روز در کنار رودها و برکه ها به جشن و شکرگزاری برای نعمت باران می پرداخته اند. اکنون این روز فرصتی برای یادآوری این مهم است که حفاظت از منابع آب بدون مشارکت موثر بهره برداران و جوامع محلی امکان پذیر نیست.
محمدعلی نعمت نژاد
رئیس هیات مدیره و مدیرعامل شرکت آب منطقه ای خراسان رضوی
